Geld met speelgoedhuis

Afbouw Hillen: dramatisch?

Door Jelle van den Berg

Afbouw Wet Hillen

In het Regeerakkoord 2017 – 2021 is aangekondigd dat de ‘Wet Hillen’ artikel 3.123a Wet IB2001) wordt afgebouwd in een periode van dertig jaar.

Naast lagere tarieven in de inkomstenbelasting en een hogere btw staat hier ook een lager eigenwoningforfait tegenover. De afbouw start in 2019.

Eigenwoningschuld is afgelost. Inkomen in eerste (nieuwe) schijf

Sam

Sam heeft in 2016 een eigen woning gekocht met een WOZ-waarde van € 360.000. De eigenwoningschuld is € 300.000, die hij helemaal heeft afgelost op het moment dat hij met pensioen gaat in 2046.

Door afbouw van de Wet Hillen, krijgt hij te maken met een bijtelling van het EWF. In 2048 (30 jaar na het starten van de afbouw) is zijn bijtelling 0,60% van de WOZ-waarde. Sam heeft een tegen die tijd AOW en een aanvullend ouderdomspensioen, maar hij blijft onder de grens van het hoogste tarief van de inkomstenbelasting.

De EWF-bijtelling wordt belast tegen 36,93%.

Bij gelijkblijvende WOZ-waarde van € 360.000 kost hem dit netto in 2049! € 798 per jaar.

De afbouw van Hillen gaat zeer langzaam. In een periode van dertig jaar moet de afbouw volledig zijn. In de praktijk komt dit neer dat Sam (uit het bovenstaande voorbeeld) vanaf 2019 elk jaar een eigenwoningforfait bij zijn inkomen krijgt geteld.

2019 1/30 x 0,6% van de WOZ-waarde (€ 360.000) = € 70 De belastingdruk (36,93%) bedraagt circa € 26.
2020 2/30 x 0,6% van de WOZ-waarde (€ 360.000) = € 140 De belastingdruk (36,93%) bedraagt circa € 52.
Enz.
2049 0,6% van de WOZ-waarde (€ 360.000) -= € 2.160 De belastindruk bedraagt circa € 799.

Eigenwoningschuld voor de villa is afgelost.  Inkomen in hoogste (nieuw) schijf

De invloed van afschaffing van de Wet Hillen wordt groot voor mensen met een afgeloste eigenwoningschuld op een woning waarvan de waarde boven de ‘villa-grens’ valt (2017:€ 1.060.000). Boven deze waarde is de EWF-bijtelling immers veel hoger (2,35%). Als het inkomen ook nog in de hoogste schijf zit, zijn de netto woonlasten ineens veel hoger.

Bert

Bert heeft een woning met een WOZ-waarde van € 2.000.000. Hij heeft geen eigenwoningschuld meer. Met zijn inkomen valt hij in de hoogste tariefschijf. Bert betaalt volgens de huidige wetgeving niets aan inkomsten eigen woning.

Als de Wet Hillen volledig is afgeschaft, wordt zijn bijtelling EWF (bij gelijkblijvende WOZ-waarde):

0,60% over de eerste € 1.060.000 = € 6.360

2,35% over het meerdere van € 940.000 = € 22.090.

Totale bijtelling: € 28.450.

Dit wordt belast tegen 49,5%.

Bert gaat in plaats van nihil dus € 14.083 netto per jaar betalen voor het bezit van zijn woning.

 

Ook hier geldt dat het de totale bijtelling pas in 2039 plaatsvindt. Natuurlijk is dit wel een fors bedrag.

Het bedrag kan lager uitvallen als het tarief van 2,35% ook wordt verlaagd (analoog aan de verlaging van 0,75% naar 0,6%). In het Kabinetsakkoord staat hier niets over, zodat daar bij deze berekening geen rekening is gehouden.

 

Tot slot

We moeten ons realiseren dat de hoofdregel binnen de inkomstenbelasting tot een bijtelling eigenwoningforfait leidt. Daar valt van alles op af te dingen, maar dit is wat de wetgever heeft besloten. De hoofdregel heeft een uitzondering: de wet Hillen. Deze uitzondering wordt nu weer heel langzaam ongedaan gemaakt. De reden van de uitzondering ziet op de wens van de wetgever eigenwoningbezitters te stimuleren om af te lossen. Met de invoering van de verplichte aflossing in 2013, kan weer terug worden gevallen op de hoofdregel, aldus het Regeerakkoord.

 

Voor de huidige eigenwoningbezitters die al hebben afgelost, is er een ruime overgangsregeling. Tegen 2039 zullen deze woningbezitters waarschijnlijk geen eigenwoning meer hebben.